Ερώτηση Αναστοχασμού

Πώς ο πολιτισμός σχηματίζει εμάς, τους μαθητές μας και τις διδακτικές μας τακτικές; Αυτό προκαλεί ερωτήματα για τον ορισμό του πολιτισμού και την ανάλυση των σχέσεων μεταξύ ατόμων και ομάδων που θεωρούνται πολιτισμικά διαφορετικά. Ο Hall (1990), των οποίων τα έργα για τον πολιτισμό είχαν μεγάλη επίδραση στη διαπολιτισμική εκπαίδευση του εικοστού αιώνα, θεωρούσε τον πολιτισμό ως ένα σύνολο φυσικών αντικειμένων, συμπεριφορών και γλωσσικών συστημάτων που βρίσκονται πάνω και κάτω από το επίπεδο της συνειδητής αντίληψης. Ο Hall παρομοίασε τον πολιτισμό με ένα παγόβουνο, όπου κάποια εμφανή πολιτιστικά στοιχεία (όπως η ενδυμασία, τα φαγητά, τα φεστιβάλ) είναι «πάνω από τη γραμμή του νερού» και άλλες πτυχές (σαν τους χρονικούς προσανατολισμούς, τις προσδοκίες στο στυλ επικοινωνίας και τις αξίες στις σχέσεις) βρίσκονται «κάτω από τη γραμμή του νερού», πιθανόν αόρατες και άγνωστες χωρίς εμβάθυνση. Παρακολουθώντας το βίντεο Το Παγόβουνο του Πολιτισμού θα βρείτε μία σύντομη εισαγωγή για τον πολιτισμό, τις διαστάσεις και τις αξίες του.

Ερώτηση Αναστοχασμού

Tί επιλέγουμε πολυπολιτισμική ή διαπολιτισμική εκπαίδευση; Η πολυπολιτισμικότητα μπορεί να κρύβει τα ζητήματα των διαπολιτισμικών σχέσεων που προωθούν την ισότητα, αντί να ενισχύουν τα στερεότυπα των διακρίσεων. Στόχος της είναι, η αναγνώριση της συνύπαρξης διαφορετικών ομάδων με έμφαση στον αμοιβαίο σεβασμό και την κατανόηση (Aman, 2015). Η διαπολιτισμικότητα είναι πιο ολοκληρωμένη, καθώς περιλαμβάνει τις σχέσεις μεταξύ και εντός των ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ανταλλαγών και του διαλόγου (UNESCO, 2006).

Οι έννοιες και οι θεωρίες που υποστηρίζουν τη Διαπολιτισμικότητα μας  βοηθούν α. να καταλάβουμε την κοινωνική και εκπαιδευτική πραγματικότητα β. μας επιτρέπουν να προσεγγίσουμε τον κοινωνικό κόσμο από μια νέα οπτική γωνία και γ. να εστιάσουμε στις διάφορες πτυχές που τη συνθέτουν. Παρέχουν ένα σαφές πλαίσιο για τον επαγγελματία και τον ερευνητή. Μερικές από αυτές είναι οι ακόλουθες:

• Πολιτισμική Ποικιλομορφία: Αναγνωρίζει την ύπαρξη διαφόρων πολιτισμών σε μια κοινωνία. Εκτιμά τις μοναδικές συνεισφορές κάθε πολιτισμού και ενθαρρύνει τη διατήρηση και την έκφραση των πολιτιστικών ταυτοτήτων. 
• Αμοιβαίος Σεβασμός και Αναγνώριση: Βασικό ρόλο στη διαπολιτισμικότητα έχουν ο σεβασμός και η αναγνώριση της ίσης αξίας των διαφορετικών πολιτισμών. Αυτό σημαίνει την εκτίμηση των πολιτισμικών εκφράσεων και προοπτικών χωρίς να επιβάλλει κανείς τις δικές του πολιτισμικές νόρμες και αξίες. 
• Ένταξη ή αφομοίωση: Η διαπολιτισμικότητα ενθαρρύνει την ένταξη ατόμων και ομάδων στην κοινωνία, επιτρέποντας τους να διατηρούν ταυτόχρονα την πολιτιστική τους ταυτότητα. Αντικρούει την αφομοίωση, η οποία συχνά οδηγεί στην εξάλειψη ή υποβάθμιση των μειονοτικών πολιτισμών προς όφελος του επικρατούντος πολιτισμού. 
• Διαπολιτισμική Επάρκεια: Αναφέρεται στις δεξιότητες και τις ικανότητες που απαιτούνται για την αποτελεσματική και κατάλληλη αλληλεπίδραση με άτομα από άλλους πολιτισμούς. Περιλαμβάνει την πολιτισμική επίγνωση, την ευαισθησία και την ικανότητα προσαρμογής της συμπεριφοράς σε διαφορετικά πολιτισμικά πλαίσια.
•  Εξουσία και Ανισότητα:  περιλαμβάνει την αντιμετώπιση και την αμφισβήτηση των ανισορροπιών  και των ανισοτήτων που υπάρχουν μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών ομάδων. Επιδιώκει τη δημιουργία πιο ισότιμων και δίκαιων σχέσεων.
• Υβριδικότητα & Πολιτιστικές Ανταλλαγές: Ενθαρρύνεται η συμμετοχή και η   αλληλεπίδραση των πολιτισμών δημιουργώντας νέες υβριδικές πολιτιστικές ταυτότητες.
• Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: είναι κρίσιμη για την προώθηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ των πολιτισμών. Καλλιεργεί την κατανόηση και την εκτίμηση της πολιτισμικής διαφορετικότητας, παρέχοντας τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες για διαπολιτισμικό διάλογο και συνεργασία.
• Παγκοσμιοποιήση:  αυξάνει τη σημασία της διαπολιτισμικότητας, καθώς οι άνθρωποι από διαφορετικά πολιτισμικά πλαίσια αλληλεπιδρούν συχνότερα, φέρνοντας νέες ευκαιρίες και προκλήσεις στις διαπολιτισμικές τους σχέσεις.
• Πολιτισμικός Συσχετισμός ή Οικουμενικότητα: Η διαπολιτισμικότητα αναζητά την ισορροπία ανάμεσα στον πολιτισμικό σχετικισμό, που αφορά την κατανόηση των πολιτισμών με βάση τους δικούς τους όρους, και την οικουμενικότητα, που σχετίζεται με την εφαρμογή ορισμένων οικουμενικών αξιών και αρχών. Ο στόχος είναι να βρεθεί μια ισορροπία μεταξύ του σεβασμού στις πολιτισμικές διαφορές και της υπεράσπισης των οικουμενικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η διαπολιτισμικότητα, συνεπώς αφορά τη δημιουργία μιας δυναμικής κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς  όπου οι πολιτισμικές διαφορές θεωρούνται πλεονεκτήματα και όχι εμπόδια. Ενθαρρύνει μία ολιστική προσέγγιση των πολιτισμικών αλληλεπιδράσεων που προωθεί την αμοιβαία μάθηση και τη συνδημιουργία κοινών χώρων (Akkari & Radhouane, 2022). Η διαπολιτισμικότητα αναφέρεται στην παρουσία και την ισότιμη αλληλεπίδραση  διαφορετικών πολιτισμών και στη δυνατότητα δημιουργίας κοινών πολιτισμικών εκφράσεων, που αποκτώνται μέσω του διαλόγου και μιας στάσης αμοιβαίου σεβασμού. (UNESCO,2005)